حباب منفی صندوق‌های اهرمی؛ فرصت ارزنده یا چالش ساختاری؟

به گزارش صدای بورس، بازار سرمایه امروز با پدیده‌ای عجیب مواجه است، شکل‌گیری حباب منفی سنگین در صندوق‌های سرمایه‌گذاری اهرمی. بررسی آخرین آمارها حاکی از آن است که قیمت تابلوی برخی از این صندوق‌ها تا بیش از ۲۳ درصد کمتر از ارزش خالص دارایی‌ها معامله می‌شود؛ رخدادی که زمینه شکل‌گیری دو رویکرد متفاوت را میان فعالان بازار و سرمایه‌گذاران ایجاد کرده است.

بر اساس آمار معاملاتی ۱۶ شهریور، صندوق «اهرم» با ثبت حباب منفی ۲۳.۴۹ درصدی در صدر قرار دارد؛ این صندوق با NAV معادل ۷۸,۳۶۸ ریال و ارزش دارایی‌های ۳۳,۳۹۵ میلیارد تومانی، توانسته بازدهی یک‌ساله ۱۲۶.۸۵ درصدی را محقق کند.

در مرتبه بعدی، صندوق «جهش» با حباب منفی ۲۲.۹۳ درصدی، NAV ابطال ۴۷,۷۲۹ ریال، ارزش دارایی‌های ۱۰,۷۳۳ میلیارد تومانی و بازدهی یک‌ساله ۱۷۸.۶۶ درصدی، بیشترین فاصله قیمتی نسبت به ارزش ذاتی را در مقایسه با سایر نمادها به ثبت رسانده است.

صندوق «توان» نیز با حباب منفی ۲۲.۸ درصدی و NAV معادل ۷۶,۸۱۰ ریال، ارزش دارایی ۱۸,۰۶۵ میلیارد تومانی و بازدهی سالانه ۱۳۷.۶۶ درصدی را در کارنامه دارد.

در ادامه، نماد «موج» با حباب منفی ۲۱.۳۳ درصدی، ارزش دارایی‌های ۲۴,۲۳۵ میلیارد تومانی و NAV معادل ۹۵,۷۷۲ ریال، با بازدهی سالانه ۲۰۷.۷۲ درصدی قرار دارد.

صندوق «شتاب» نیز با حباب منفی ۲۰.۸۷ درصدی، NAV برابر ۵۸,۴۶۵ ریال، ارزش دارایی ۹,۵۳۷ میلیون ریال و بازدهی ۱۹۶.۷۴ درصدی در طبقه بعدی قرار می‌گیرد.

صندوق‌های «دوایکس» و «پیشران» نیز به‌ترتیب با حباب‌های منفی ۱۲ و ۱۰.۰۴ درصدی، NAV های ۳۵,۴۳۶ و ۳۳,۰۲۱ ریالی و بازدهی‌های سالانه ۲۶۱.۷۸ و ۱۵۲.۸۳ درصدی، کمترین شکاف قیمتی را با ارزش ذاتی در میان نمادهای جدول تجربه کرده‌اند.

چالش ارزندگی یا ایراد ساختاری و راه برون‌رفت

شکل‌گیری چنین شکاف عمیقی میان قیمت بازار و NAV، فعالان بازار را به دو دسته تحلیل تقسیم کرده است؛ گروه نخست این افت قیمت تابلویی را فرصتی جذاب و ارزندگی کم‌نظیر تلقی می‌کنند، زیرا سرمایه‌گذاران دارایی‌های پایه را با تخفیف ۲ تا ۲۳ درصدی خریداری می‌کنند، به‌ویژه آنکه بازدهی‌های یک‌ساله بالای ۱۰۰ تا ۲۲۷ درصد کارایی پرتفوی این صندوق‌ها را اثبات کرده است.

در مقابل، گروه دوم بر ایرادات ساختاری تأکید دارند و معتقدند عواملی مانند ریسک نقدشوندگی واحدها، بازارگردانی ناکارآمد و نااطمینانی‌های حاکم بر بازار مانع از همگرایی سریع قیمت به ارزش ذاتی شده است.

اکنون باید دید چاره این مسئله چیست و سیاست‌گذار بازار سرمایه چه تدبیری برای کاهش این شکاف اتخاذ خواهد کرد. فعال‌سازی مؤثرتر بازارگردان‌ها، تسهیل سازوکار صدور و ابطال برای تعدیل شکاف‌های نامتعارف و ایجاد ابزارهای آربیتراژی کارآمد یا حتی تصمیمات مدیران صندوق در راستای ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری می‌تواند قیمت تابلو را به NAV واقعی نزدیک سازد تا هم اعتماد فعالان بازار احیا شود و هم کارکرد اصلی صندوق‌های اهرمی به‌عنوان ابزار پربازده بازار حفظ گردد.